تقاص 4471 . تقاص چيست ؟ و آيا اگر تقاص مستلزم ضرر باشد ، ضمان دارد ؟ ج . تقاص ، تدارك مال است كه ضمانت شده و از پرداخت آن مال امتناع ورزيده شده است و بايد از مال ضامن تدارك گردد ، و در صورت تجاوز تقاص‌كننده از محدوده‌ى جواز عمل ، موجب ضمان است . شرط ديركرد ضمن عقد لازم 4472 . آيا خسارت تأخير اداى دين و ديركرد را مىتوان ضمن عقد لازم شرط كرد ؟ ج . خير ، حرام و ربا است . مستثنيات دين 4473 . مستثنيات دين چيست ؟ آيا تلفن و ماشين جزو مستثنيات دين محسوب مىشوند ؟ ج . ضروريات عرفيّه جزو مستثنيات است و شامل تلفن و ماشين مورد نياز هم مىشود . شرط قرض ضمن عقد بيع يا صلح 4474 . آيا جايز است كسى مالى را به ديگرى ، به كمتر از قيمت بازار بفروشد ، به شرط اين كه خريدار مقدارى به او قرض دهد ؟ آيا همين عمل ضمن صلح نيز جايز است ؟ ج . بله ، در هر دو مورد جايز است . تأخير در پرداخت قرض 4475 . آيا تأخير در پرداخت قرض و دين ، در صورت تمكن و سر رسيدن وقت بازپرداخت آن ، گناه است ؟ تأخير در پرداخت اقساط وام چه طور ؟ ج . بله ، گناه است . ( به مسأله‌ى 1816 رساله رجوع شود . )